3 . بخشى از اين زيارت ، در زيارت‌نامهء منسوب به سيّدِ مرتضى - كه ما آن را در فصل چهاردهم آورده‌ايم - ، بدون انتساب به ناحيهء مقدّسه آمده است . علّامه مجلسى در اين باره مىگويد : اى بسا اختلاف ميان اين زيارت و زيارت منسوب به سيّدِ مرتضى ، به خاطر اختلاف روايت باشد و ظاهر ، اين است كه سيّد ، اين زيارت را گرفته و از خودش ، بر آن افزوده است . « 1 » ميزان اعتبار زيارت نخست ( مشهور به « زيارت ناحيهء مقدّسه » ) همانطور كه در متن منقول از كتاب المزار الكبير ملاحظه شد ، اين زيارت ، سند متّصل به ناحيهء مقدّسه ندارد و حديث آن ، اصطلاحاً « مُرسَل » است و قابل ارزيابى سندى نيست ؛ ولى مؤلّف كتاب المزار الكبير ، در مقدّمهء اين كتاب ، آورده است : امّا بعد ، من در اين كتابم ، زيارت‌هاى گوناگونى را براى مشاهد مشرّف ، و نيز آنچه را در آداب مسجدهاى فرخنده وارد شده است ، و دعاهايى را كه پس از نمازها خوانده مىشوند ، و مناجات‌هاى لذّت‌بخشى را كه در خلوتگاه‌ها با خداوندِ ازَلى مىشود ، و آن دسته دعاهايى را كه در امور مهم ، با آنها به خداوندْ پناه برده مىشود ، گرد آورده‌ام ؛ دعاهايى كه راويان مورد اعتماد ، با سند ، از بزرگان [ امّت ] ، نقل كرده‌اند . « 2 » برخى گفته‌اند كه اين عبارت ، در توثيق عمومى همهء كسانى كه در اسناد احاديث كتابِ ياد شده قرار دارند ، صراحت دارد و از جمله كسانى كه بر اين مطلبْ اصرار دارند ، محدّث نورى است ؛ « 3 » ليكن در اين باره ، توجّه به چند نكته ، ضرورى است : 1 . ممكن است مقصود ابن مشهدى از عبارت ياد شده ، توثيق مشايخ بِلا واسطه

--> ( 1 ) . بحار الأنوار : ج 101 ص 328 . ( 2 ) . المزار الكبير : ص 27 . ( 3 ) . ر . ك : خاتمة مستدرك الوسائل : ج 1 ص 359 و ج 2 ص 451 .